تا چند دهه گذشته سکته‌های مغزی بیشتر برای سنین بالای ۶۰ سال رخ می‌داد؛ اما این فاجعه امروز دامن بسیاری از افراد را گرفته و باعث شده تا افراد ۴۰ ساله و حتی زیر ۴۰ سال به دلایل متعدد دچار سکته مغزی شوند.

 این روزها تغییر سبک زندگی، افزایش استرس‌ها و دغدغه‌های روزانه تعداد زیادی را دچار سکته‌های مغزی کرده است؛ سکته مغزی، دومین عامل مرگ ‌و میر در جهان محسوب می‌شود و بر اساس آمار، سالانه یکصد هزار نفر در ایران دچار سکته مغزی می‌شوند و نبود آگاهی لازم در مورد علائم بیماری باعث شده تا مرگ افراد زیادی در اوج جوانی رقم بخورد.

علائمی‌ که کسی فکرش را هم نمی‌کند ممکن است منجر به مرگ شود، به راحتی یک انسان را از پا در می‌آورد و دچار مرگ زودرس می‌کند. شاید تا چند دهه گذشته سکته‌های مغزی بیشتر برای سنین بالای ۶۰ سال رخ می‌داد؛ اما این فاجعه در دنیای امروز دامن بسیاری از افراد را گرفته و باعث شده تا افراد ۴۰ ساله و حتی زیر ۴۰ سال به دلایل متعدد دچار سکته مغزی شوند.

آمار ابتلا به این نوع سکته آن‌قدر چشمگیر است که ۳۰ آبان ماه به روز ملی سکته مغزی نام گرفته تا شاید افراد بیشتری با دلایل بروز و علائم آن آشنا شوند. کارشناسان معتقدند، ۹۰ درصد سکته‌‌ها مربوط به فشار خون کنترل نشده، چربی بالا، دیابت، استعمال سیگار، وزن زیاد، عدم تحرک، بیماری قلبی، استرس، مصرف الکل و رژیم غذایی نادرست است که می‌توان با مراجعه به پزشک همه این عوامل را بر طرف کرد. اما قابل‌درمان بودن این بیماری می‌تواند تا حدودی از نگرانی‌ها بکاهد؛ همان‌طور که حمید گنجی،  مدیر درمان دانشگاه علوم پزشکی از درمانی که سکته حاد مغزی را از مشکلات نجات دهد، می‌گوید: «تزریق به موقع یک داروی حل‌ کننده خون، راه نجات این بیماران است که در اثر سکته مغزی عروق آنها انسداد پیدا کرده و خون به یک اندام نمی‌رسد و آن اندام حس خود را از دست می‌دهد؛ با این دارو تنها سه ساعت پس از اتفاق می‌تواند بهبودی خود را به دست بیاورد.»

سبک زندگی ناسالم عامل انواع بیماری‌ها

رئیس اداره بیماری‌های خاص وزارت بهداشت و درمان در این مورد هشدار داده و می‌گوید:‌ «عدم آگاهی مردم از علائم سکته باعث شده تا سالانه تعداد زیادی به کام مرگ بروند؛ از این رو لازم است همه افراد جامعه پیر یا جوان این موضوع را جدی گرفته و با علائم سکته‌های مغزی آشنا شوند.»

دکتر جمشید کرمانچی اضافه می‌کند:‌«در دنیا سن سکته مغزی به دلیل سبک زندگی ناسالم کاهش پیدا کرده و ازآنجایی که ایران کشوری جوان است آمار درگیری جوانان با این مسئله قابل توجه است.» اما تقریبا همه چیز آماده است تا افرادی که دچار این حمله شده اند از مخمصه جان سالم به در ببرند؛ به این شرط که علامت‌های این حمله را بشناسند و در زمان مناسب به مراکز درمانی مراجعه کنند. 

وزارت بهداشت نیز اعلام کرده است که برای کاهش میزان مرگ‌ و میر و معلولیت‌های ناشی از سکته مغزی خدمات درمانی و مراقبتی در قالب برنامه «مدیریت و درمان سکته‌های حاد مغزی» در ۲۴ ساعت شبانه روز و به طور خاص در ۱۱۰ بیمارستان و ۸۳ شهر کشور به بیماران ارائه می‌دهد که در تبریز مرکزیت این اتفاق با بیمارستان‌های شهید مدنی برای سکته قلبی و بیمارستان امام رضا(ع) برای سکته مغزی است.

شناخت علائم سکته‌های مغزی

آمار سکته‌های مغزی نه تنها در کشور که در آذربایجان‌شرقی هم قابل توجه است؛ فشار خون اصلی‌ترین عامل این سکته است و متاسفانه بسیاری از افراد یا از این بیماری خبر ندارند یا داروهای تجویز شده برای کنترل فشار خون را استفاده نمی‌کنند. اتفاق ناگوارتری که در این بین افتاده کاهش سن سکته‌های مغزی به زیر ۵۰ سال است که در بسیاری از موارد منجر به مرگ زودرس می‌شود.

رامش حسین‌خانی با توضیح اینکه گزارش‌ها نشان می‌دهد روزانه ۴۰۰ نفر در کشور دچار سکته مغزی می‌شوند که از این تعداد ۱۵ درصد منجر به مرگ می‌شود اضافه می‌کند: «از این میان حدود ۳۰ درصد افرادی که  دچار مرگ می‌شوند، زیر ۵۰ سال هستند که آمار بسیار قابل‌توجه و نگران‌کننده‌ای است.»

وی یادآور می‌شود: «مهم‌ترین عامل خطر، فشار خون بالا و دیابت است که علت ایجاد هر دو مورد عواملی مانند چربی خون، چاقی و اضافه وزن است و در سال‌های اخیر شیوع زیادی پیدا کرده و همراه با تغذیه نامناسب، مصرف دخانیات و کم‌تحرکی  مشکلات و بیماری‌ها را دو چندان کرده است.»

سکته‌های مغزی هرچند خطر زیادی را برای افراد به دنبال دارد، اما در صورتی که در ساعت طلایی بیمار به مراکز درمانی مراجعه و داروهای مورد نیاز را دریافت کند، از عواقب آن که بی‌حسی و از کار افتادن اندام‌هاست در امان می‌ماند. حسین خانی سه ساعت پس از بروز سکته را ساعت طلایی عنوان می‌کند که در صورت رسیدن این زمان به مراکز درمانی و دریافت خدمات و دارو وسعت عوارض بیماری کاهش پیدا می‌کند.

وی معتقد است علائمی ‌مانند بی‌حسی و مور مور اندام‌ها در یک سمت بدن، ایجاد مشکل در سخن گفتن، ادای کلمات و سنگینی زبان، تاری دید به طور ناگهانی برای هر دو چشم و در نهایت ایجاد سردرد بسیار شدیدی که تا آن زمان شخص تجربه نکرده است، همه نشانه‌هایی برای سکته مغزی هستند که ممکن است در هر کسی تنها یک یا چند علامت آن بروز پیدا کند.

حسین خانی با تاکید بر اینکه ۷۵ درصد سکته‌های مغزی در بیمارانی که فشار خون در آنها تشخیص داده نشده، یا درمان خود را پیگیری نکرده اند یا استفاده از دارو‌ها ی تجویز شده را جدی نگرفته اند ، اتفاق می‌افتد، می‌گوید:‌ «معمولا افراد با علائم سخت و خیلی دیر به اورژانس مراجعه می‌کنند که دیگر کار از کار گذشته و آسیب جدی به بدن وارد شده است؛ متاسفانه همه این اتفاق‌ها نتیجه این است که فشار خون تشخیص داده نشده یا اینکه فرد برای درمان مراجعه نکرده و موجب از دست دادن جان یا فلج شدن می‌شود.

امکانات ویژه مراقبت سکته مغزی در بیمارستان امام‌رضا(ع) تبریز

اکنون در شهر تبریز بیمارستان‌ امام‌رضا(ع) آماده خدمت‌رسانی به بیماران سکته حاد مغزی هستند. در شهرستان‌های میانه، مراغه، بناب، مرند و اهر امکان درمان بیماران سکته حاد مغزی فراهم شده است. فراهم شدن امکانات مناسب تا حدودی برای افراد باعث آرامش خاطر می‌شود و شرایط نگهداری از بیماران سکته مغزی در بیمارستان‌ها در یک سال گذشته بهبود چشمگیری پیدا کرده است؛ از جمله این امکانات می‌توان به تخت‌های مخصوص بیماران سکته مغزی اشاره کرد که از این طریق بیمار در مدت زمان کمتر و با خدمات ویژه مراقبت و ترخیص می‌شود.

پیش از این بیماران سکته مغزی در تخت‌های مربوط به بیماران قلبی بستری می‌شدند؛ اما در یک سال گذشته با دریافت مجوزها برای خرید تخت‌های SCU در بیمارستان‌ها این مشکل بر طرف شده و با هزینه و طول مدت اقامت کمتر مراقبت‌های لازم را به بیماران سکته مغزی ارائه می‌دهند. مورد دیگری که می‌توان به آن اشاره کرد مشخص کردن کد «سما» برای درمان بهتر سکته‌های مغزی است؛ با هماهنگی اورژانس کد ۷۲۴ برای این بیماران تعیین شده  و به بیمارستان‌هایی که خدمات ویژه سکته مغزی را ارائه می‌دهند، بیمارستان‌های ۷۲۴ گفته می‌شود. اوراژانس بعد از رسیدن بر بالین بیمار به بیمارستان ۷۲۴ کد سما را اعلام می‌کند و بیمارستان مقدمات پذیرش و درمان بیمار را تا رسیدن او فراهم می‌کند. به این ترتیب بیماران دیگر در اورژانس و صف‌های طولانی منتظر نمی‌شوند تا در زمان طلایی بتوانند خدمات مورد نیاز را دریافت کنند.

اشتراک این خبر در :